Научно-исследовательский институты (14)

avatar

РГП на ПХВ «Институт языкознания имени А.Байтурсынова» Комитета науки Министерства образования и науки Республики Казахстан

Научно-исследовательский институт

Қазақ тілінің ғылыми тұрғыдан жүйелі зерттелуі ең алдымен ғұлама ғалым, аса көрнекті мемлекет жəне қоғам қайраткері Ахмет Байтұрсынұлының есімімен тығыз байланысты. Ахмет Байтұрсынұлы Халық ағарту комиссариатында құрылған Академиялық орталықтың (Академцентр) тұңғыш төрағасы ретінде (1921–1922 жж.) Қазақстандағы ғылымды академиялық жолмен басқаруды ұйымдастырудың негізін қалады. 1932 ж. Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы (КСРО) Ғылым академиясының Қазақстан базасы жасақталып, 1936 ж. оның алғашқы құрамына 1934 ж. құрылған Ұлт мəдениеті институты берілді. Осы аталған Институттың тіл, əдебиет, халық шығармашылығы жəне тарих секторлары жоғарыдағы аталмыш базаның негізінде 1938 ж. құрылған КСРО Ғылым академиясы Қазақ филиалының Тіл, əдебиет жəне тарих институтының құрылуына (1941 ж.) негіз болды. 1945 ж. Тіл, əдебиет жəне тарих институтының негізінде екі жеке институт – Тарих, археология, этнография институты мен Тіл жəне əдебиет институты құрылды. 1961 ж. Қаныш Сəтбаев пен Мұхтар Əуезовтің, Ісмет Кеңесбаевтың мəселе көтеруімен Тіл жəне əдебиет институты негізінде Əдебиет жəне өнер институты мен Тіл білімі институты бөлініп шықты. 1990 ж. 26 ақпанда Тіл білімі институтына көрнекті мемлекет қайраткері, ағартушы жəне лингвист ғалым Ахмет Байтұрсынұлының аты берілді. Қазақ тіл білімінің, түркітанудың қалыптасу тарихы республикадағы лингвистикалық ойдың жетілуі мен дамуына елеулі үлес қосқан А.Байтұрсынұлы, Қ.Жұбанов, ҚР ҒА академиктері Н.Сауранбаев, І.Кеңесбаев, Қазақстан Республикасы Ғылым академиясының корреспондент-мүшелері С.Аманжолов, А.Ысқақов, М.Балақаев, Ғ.Мұсабаев т.б. ғалымдардың атымен тығыз байланысты.

avatar

РГП на ПХВ "Институт литературы и искусства имени М.О.Ауэзова" Комитета науки МНВО РК

Научно-исследовательский институт

М.О.Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты 1934 жылы құрылып, 1961 жылы қазіргі атауына ие болды. Іргесі қаланған уақыттан бастап М.О. Әуезов атындағы Әдебиет және өнер институты отандық әдебиеттану, фольклортану және өнертану ғылымдарының басты зерттеу институты болып танылды. Бүгінгі таңда Институт ғалымдары рухани мәдениеттің даму тарихы, бүгінгі көркемдік процестер, дәстүр және заманауи үрдістердің өзекті мәселелерін зерттеуге арналған гранттық жобаларды, нысаналы бағдарламалар мен іргелі ғылыми зерттеулерді іске асыруда. Институт қызметінің мақсаты мен міндеттері: ▪ Әдебиеттану, фольклортану және өнертану салаларында іргелі және қолданбалы зерттеулер жүргізу; ▪ Әлемдік және отандық әдебиет пен өнердің өзекті мәселелерін іргелі және қолданбалы мақсатта зерттеу үшін әзірлемелер дайындау; ▪ Ғылыми-зерттеу жұмыстарын ақпараттық-талдамалық тұрғыдан қамтамасыз ету; ▪ Республикалық және халықаралық ғылыми қауымдастықтармен тығыз қарым-қатынас орнату; ▪ басқа да қоғамдық ұйымдармен ғылыми ынтымақтастықта жұмыс жүргізу; ▪ кәсіпорын қызметінің бейіні бойынша тағылымдамаларды және біліктілікті арттыру; ▪ магистратура және докторантура (философия докторы - РhD) арқылы ғылыми кадрлар даярлауды жүзеге асыру. Институттың стратегиялық бағдары: Рухани мәдениеттің даму үрдістерін зерттеу арқылы қоғамдық ойдың беталысын бағамдау. Ұлттық құндылықтарды сақтап, көбейтудегі әдебиет пен өнердің мәдени-эстетикалық әлеуетін ғылыми пайымдау. Жаңа қазақстандық қоғамды қалыптастыруға қажетті жаңа гуманитарлық білімді тұжырымдау. Қазақстан Республикасының алдында тұрған айрықша міндеттерді ескере отырып, әдебиеттануда, фольклортануда және өнертануда ғылыми зерттеулер жүргізу; ғылыми кадрларды даярлау.

avatar

Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения «Ғылым ордасы» Комитета науки Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан

Научно-исследовательский институт

Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения «Ғылым ордасы» Комитета науки Министерства науки и высшего образования Республики Казахстан (далее – РГП «Ғылым ордасы») создано Постановлением Правительства Республики Казахстан от 11 февраля 2010 года №84 путем слияния РГКП «Дом ученых» и РГКП «Центральная научная библиотека». Согласно уставной деятельности, главной целью РГП «Ғылым ордасы» является объединение научной общественности республики на развитие науки и послевузовского образования, обеспечение доступа к научно-историческим ценностям, научно-технической и научно-педагогической информации, осуществление производственно-хозяйственной деятельности в области науки и послевузовского образования, создание условий для нормального функционирования всех научно-исследовательских институтов расположенных в комплексе зданий РГП «Ғылым ордасы». Комплекс зданий РГП «Ғылым ордасы» является исключительным шедевром архитектуры, которое входит в число уникальных памятников истории и культуры Республики Казахстан и находится под охраной государства. Ғылым ордасы располагает развитой базой в виде комплекса зданий общей площадью 39 тыс.кв.м., объединяющей 12 павильонов, где размещены Национальная академия наук Республики Казахстан, 11 научно-исследовательских институтов гуманитарного и естественного профиля Комитета науки МНВО РК, Центральная научная библиотека с 6 млн. книжным фондом, ГУ «Мемориальный музей академика К.И. Сатпаева», Научный архив, Музей природы, Музей археологии, Музей истории казахстанской науки и Музей редких книг, Центр реставрации и консервации редких книг и рукописей.

avatar

Республиканское государственное предприятие на праве хозяйственного ведения "Институт истории и этнологии имени Ч.Ч. Валиханова"

Научно-исследовательский институт

Институт истории и этнологии им. Ч.Ч.Валиханова является одним из старейших научных учреждений республики. История его создания напрямую связана с деятельностью Академии наук в Казахстане. Начало формирования академической сети относится к 1932 г., когда была образована Казахстанская база Академии наук СССР. В ее составе в 1933 г. создается Казахский научно-исследовательский институт национальной культуры, занимавшийся изучением истории, археологии, литературы и фольклора, языка, изобразительного и музыкально-хореографического искусства. Историко-археологический сектор данного института послужил основой для образования в 1936 г. исторического сектора Казахстанской базы, а затем Казахского филиала АН СССР (с 1938 г.) В составе КАЗФАН СССР в 1941 г. был организован Институт языка, литературы и истории, у истоков которого стояли такие замечательные казахские ученые, как Н.Т. Сауранбаев (первый директор Института), А.Х. Маргулан, С. Аманжолов и др. Институт истории был создан на основании Постановления Совета Министров СССР, решения штатной комиссии при Совете Министров СССР от 6 декабря 1944 г. № 689, Постановления Президиума Казфилиала АН СССР № 20 от 14 августа 1945 г. «О выделении из состава Института языка, литературы и истории самостоятельных институтов: Института истории, археологии и этнографии и Института языка и литературы».